
YER-ATMOSFER BAĞLAŞIMI ÇERÇEVESİNDE DEPREM TAHMİNİNDE YENİ BİR YAKLAŞIM: DEKOS MODELİ VE DOMGİ ALTYAPISI
Kadir SÜTÇÜ, Onur SÜTÇÜ
Deprem Tahmin Araştırmaları Grubu, İstanbul, Türkiye
Sorumlu Yazar E-posta: kadirs33@gmail.com
ÖZET
Geleneksel sismoloji, yer kabuğu deformasyonlarını büyük ölçüde sismik dalga formlarının analiziyle sınırlandırmakta ve kısa (5 gün) orta (30 gün) ve uzun (100 gün) vadeli deprem kestiriminde deterministik modeller üretmekte ampirik kısıtlılıklarla karşılaşmaktadır. Bu çalışmada, yer altı gerilme birikiminin atmosferik, hidroferik ve biyolojik parametreler üzerindeki öncül sensörleri inceleyen Deprem Enerji Konum ve Saat Belirleme (DEKOS) modeli ve bu modeli besleyen sürekli Deprem ve Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonu (DOMGİ) altyapısı sunulmaktadır. Geliştirilen yaklaşım, deprem enerjisinin doğrudan ölçülememesi problemine karşı, literatürde kabul gören Litosfer-Atmosfer-Hidrosfer Biyofer Etkileşimi prensibini fiziksel taban olarak kullanır. DOMGİ ağları vasıtasıyla yüksek çözünürlükte takip edilen PM10, PM2.5, CO, SO2, NO2 ve O3 gaz ve partikül konsantrasyonlarındaki anomaliler, DEKOS-EEI (Earthquake Energy Index) algoritmasıyla işlenerek depremin büyüklüğü, merkez üssü lokasyonu ve zaman pencereleri doğrusal bir düzlemde modellenmektedir. Fiziksel sensör verilerinin yanı sıra, sismik gerilme öncesi Sütçü Bulutları ile kasırgalar, fırtınalar ile iklim elemanları ve biyo-sismik indikatörler sisteme entegre edilmiştir. Modelin ampirik geçerliliği, Türkiye genelinde 30 ilde ve küresel ölçekte 8 farklı bölgede kurulan kesintisiz anlık veri istasyon ağıyla test edilmektedir. Çalışma kapsamında ayrıca, Eylül 2026 döneminde Adana (Aladağ) istasyonundan elde edilen yüksek çözünürlüklü sensör verileri DEKOS-EEI algoritmasıyla analiz edilmiş, bölgedeki kısa vadeli sismik risk potansiyeli ampirik olarak hesaplanarak geçmiş sismisite verileriyle korelasyonu test edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: DEKOS Modeli, DOMGİ Alyapısı, Deprem Kestirim, Sütçü Bulutları, Litosfer-Atmosfer-Hidrosfer-Biyosfer Bağlaşımı, Deprem Enerji İndeksi.
1. GİRİŞ
Kısa, orta ve uzun vadeli deprem tahmini, modern yer bilimlerinin en karmaşık ve çözüm bekleyen disiplinler arası problem alanlarından biridir. Tektonik fay kırılmasıyla açığa çıkan sismik moment, yer altında doğrudan ölçülemediği için geleneksel sismoloji çalışmaları büyük oranda sismik dalgaların Fourier analizi, spektral ayrıştırma ve istatistiksel Poisson süreçlerine dayanmaktadır (Demirtaş & Erkmen, 2000). Ancak bu yaklaşımlar, ağırlıklı olarak kırılma anı ve sonrasına (post-seismic) odaklandığından, erken uyarı sistemlerinde sivil savunma için oldukça kısıtlı bir zaman penceresi sunmaktadır.
Türkiye'de sismisite ile atmosferik ve hidrosferik olaylar arasındaki olası fiziksel ilişkiler üzerine yapılan ilk öncü bilimsel çalışmalar akademik literatürde 1940'lı yıllara dayanmaktadır. Fouche ve Pınar (1940) tarafından gerçekleştirilen çalışmalar, bu disiplinler arası yaklaşımın ilk adımıdır. Söz konusu araştırmalarda, kuvvetli siklon merkezlerinin neden olduğu şiddetli alçak basınç sistemleri ile sismik aktivasyonlar arasında mekânsal ve zamansal bağlantılar olabileceği hipotezi tartışılmıştır (Fouche & Pınar, 1942). Özellikle Marmara Bölgesi gibi meteorolojik ve tektonik açıdan yüksek dinamizme sahip alanlarda, tektonik gerilme değişimlerinin alt atmosferik basınç sistemlerinde ve ani rüzgâr gradyanlarında anomali yaratabileceği ileri sürülmüştür (Pınar, 1942). Ayrıca, tarihsel sismik olaylar öncesinde ve esnasında gözlemlenen ani termal artışlar ile alt atmosferdeki kararsızlıklar analiz edilerek, büyük sismik deformasyonların atmosferik enerji dengesi üzerinde birer ısı kaynağı gibi davranabileceğine yönelik ilk köklü bilimsel görüşler literatüre kazandırılmıştır (Pınar, 1943).
Modern sismik tahmin ve erken tahmin süreçlerinde, litosferik kökenli verilerin ve atmosferik anomalilerin çok parametreli ve kurumsal bir istasyon altyapısıyla izlenmesi gerekliliği bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır. Sütçü (2013a) tarafından yürütülen çalışmalarda, deprem tahminlerinin rastlantısallıktan uzak, çok değişkenli istatistiki ve deterministik tabanlı matematiksel formüllerle açıklanabileceği gösterilmiştir. Geliştirilen DEKOS modeli, istasyon donanım ve yazılım altyapısının kurulmasının ardından, uluslararası sempozyumlarda sunulan ampirik bildiriler ve uzun yıllara dayanan veri gözlem raporlarıyla metodolojik olgunluğa eriştirilmiştir (İHA, 2017). Araştırmanın temel amacı, sismik açıdan aktif bölgelerde çok bileşenli risk analizleri üreterek depremlerin olumsuz sosyo-ekonomik etkilerini en aza indirmek ve açık kaynaklı bilimsel veri paylaşım kanalları vasıtasıyla literatüre katkı sağlamaktır (Sütçü, 2024). Model, günümüz itibarıyla Türkiye'nin 30 farklı ilinde ve küresel ölçekte sismik dinamikleri takip eden çok uluslu bir veri istasyon ağı altyapısına (DOMGİ) dönüştürülmüştür.
2. METODOLOJİ VE VERİ ALTYAPISI (DOMGİ)
2.1. Gaz ve Partikül Madde Sensör Entegrasyonu
DOMGİ (Deprem ve Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonu) altyapısı, yer altı gerilim alanlarının yeryüzüne sızma gösterdiği makro/mikro çatlak sistemlerindeki elektrokimyasal ve fiziksel değişimleri sürekli izlemek üzere tasarlanmıştır. İstasyonlar, litosferik gerilme (stress) birikiminin sensörü olan şu jeofiziksel ve kimyasal parametreleri gerçek zamanlı olarak kaydetmektedir:
· Partikül Maddeler (PM10, PM2.5): Sismik stres altındaki kayaçların mikro düzeyde kırılması (micro-fracturing) ve yüzey elektrostatik yük değişimlerinin aerosol dağılımını etkilemesi sonucu havada asılı kalan partikül konsantrasyonlarını ifade eder.
· Gaz Emisyonları (CO, SO2, NO2): Fay zonlarındaki mikroskobik gözeneklerden ve kılcal çatlaklardan serbest kalan litosferik ve jeokimyasal gaz salınımlarını temsil eder.
· Reaktif Göstergeler (O3): Kayaç sürtünmeleri ve piezoelektrik etkilerle alt atmosfere salınan serbest elektronların, hava moleküllerini iyonize etmesi sonucu tetiklenen troposferik ozon değişimlerini izler.
2.2. DEKOS-EEI Matematiksel Formülasyonu
DEKOS-EEI modeli, beklenen bir deprem öncesinde, sensörün merkezde olduğu 50 km yarıçaplı bir daireyi etki alanı olarak belirler. Eğer bu alan içinden sensöre gelen enerji miktarı arka arkaya 2 gün boyunca aynı kalırsa, bu değer Mevcut Enerji (ME) olarak sisteme temel girdi kabul edilir.
Modelin hesaplama mantığı, 50 km'lik bu daire içinde açığa çıkan toplam enerjinin tamamının sensöre ulaşamadığı gerçeğine dayanır. Süreç şu şekilde işler:
- Mevcut Enerji (ME): Sensör tarafından yeryüzünde doğrudan ölçülen görünür enerjidir.
- Kayıp Enerji (KE): Yer kabuğu (litosfer) tarafından yutulan ve sensör ağından kaçan enerjidir. Ampirik (gözlemsel) varsayımlara göre bu kayıp, sensörün ölçtüğü mevcut enerjinin %73'üne eşittir (𝐾𝐸=𝑀𝐸×0.73).
Toplam Enerji (TE): Bölgede açığa çıkan asıl sismik enerjidir. Sensörün yakaladığı (ME) ve kaçırdığı (KE) enerjilerin toplamından oluşur (𝑇𝐸=𝑀𝐸+𝐾𝐸).
Bu fiziksel kabuller doğrultusunda, iki ayrı hesaplama yapmak yerine toplam sismik enerjiyi tek bir işlemde bulmamızı sağlayan doğrusal matematiksel model şu şekilde formüle edilmiştir:
𝑇𝐸=𝑀𝐸+(0.73×𝑀𝐸)=1.73×𝑀𝐸
Denklemdeki 1.73 sabit katsayısı; sensörün ölçtüğü 1 bütünlük enerjiye (1×𝑀𝐸), yer kabuğunda kaybolan %73'lük oran değerinin (0.73×𝑀𝐸) eklenmesiyle elde edilen integral çarpanıdır. Bu sayede, sensörden gelen anlık veri doğrudan 1.73 ile çarpılarak yer altındaki gerçek toplam enerji (TE) hatasız ve pratik bir şekilde tahmin edilir.
2.3. Anomalik Bulut Morfolojisi ve Uydu Gözlemleri Entegrasyonu
Modelin operasyonel bileşenlerinden biri, küresel ve bölgesel ölçekteki sismik girdileri yansıtan bulut morfolojisi analiz tekniğidir (Türk Patent Enstitüsü, 2012). Sütçü (2013b) tarafından 2008 yılından bu yana arşivlenen 500.000’in üzerindeki meteorolojik uydu görüntüsünün geriye dönük (retrospektif) incelenmesiyle ortaya konulan jeofiziksel yaklaşıma göre; fay hatlarında biriken mekanik stresin oluşturduğu piezoelektrik alanlar ve yukarı yönlü iyon akışı (LAIC mekanizması), üst katman bulut formasyonlarında sıradan meteorolojik süreçlerle açıklanamayan doğrusal kırılmalar, termal anomaliler ve yapısal değişimler meydana getirmektedir. Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonları (OMGİ) vasıtasıyla elde edilen rüzgâr hızı, yönü, sıcaklık, nem ve basınç gibi temel parametreler bu morfolojik uydu verileriyle harmanlanarak sentezlenmektedir.
2.4. Biyo-Sismik Gözlem Entegrasyonu
Fiziksel sensör ağının yanı sıra, deprem öncesi dönemde canlı davranışlarında meydana gelen anomaliler de kontrol grubu olarak izlenmektedir. Alt biyolojik organizmaların (özellikle yer altı kolonilerinde yaşayan karıncaların) sismik hareketler öncesindeki davranışsal anomalileri, kurulan laboratuvar ortamlarında yapay zekâ destekli görüntü işleme yöntemleriyle takip edilmektedir (Sütçü, 2024). Yer altında biriken mekanik ve elektromanyetik stres, sismik dalgalar yeryüzüne ulaşmadan önce canlı reaksiyonlarını tetikleme potansiyeline sahiptir (Sütçü, 2014). Nitekim 6 Şubat 2026 tarihinde, saat 14:16'da meydana gelen 4,9 büyüklüğündeki Erzincan Kemah depremi öncesinde, Sivas’taki Kangal köpek çiftliğindeki köpeklerin depremi kısa süre önce hissederek uluması ve ayaklanması da biyo-gözlemlerin sismik tahmin doğruluğuna sunduğu pratik desteği ampirik olarak doğrulamıştır (İHA, 2026).
2.5. Ulusal ve Uluslararası İstasyon Ağı Yaygınlığı
DEKOS modelinin matematiksel tutarlılığını ve yer-atmosfer bağlaşımı prensibini doğrulamak amacıyla makro ölçekli bir gözlem ağı kurulmuştur. Kurumsal altyapı altında işletilen bu izleme ağında, güncel olarak Türkiye'nin 30 farklı ilinde ve sismik açıdan kritik öneme sahip küresel ölçekteki 8 farklı bölgede (Japonya, İtalya, Girit, Kıbrıs, Endonezya, Amerika Birleşik Devletleri, Şili, İran) kesintisiz enerji ölçümleri gerçekleştirilmektedir. Farklı jeolojik ve tektonik rejimlerden anlık olarak toplanan bu çoklu istasyon verileri, DEKOS-EEI algoritmasının yerel taban gürültülerini (background noise) filtrelemesine olanak tanımaktadır.
3. MATEMATİKSEL SINIRLAR VE BULGULAR
3.1. Taban Enerji Sabiti (İE = 90 DEKOS-EEI) ve İzolasyon Formülleri
Dünyadaki sürekli mikro hareketler nedeniyle, sismik bir risk yokken bile havada her zaman 90 birimlik doğal bir taban enerji bulunur. Bu değere İstasyon (İlk) Enerjisi (İE = 90) denir.
Modelin tehlikeyi hesaplama adımları şu şekildedir:
- Alarm Eşiği: Toplam enerji 100 birime ulaştığında sistem alarm verir.
- Net Deprem Enerjisi (D): 50 km'lik daire içinde yer altından sızan saf enerjidir. Toplam enerjiden (TE) havadaki doğal gürültü (90) çıkarılarak bulunur:
𝐷=𝑇𝐸−İ𝐸 - Deprem Büyüklüğü (DEKOS): Daire içindeki saf net enerjinin (D), dairenin sabit yarıçapı olan 50 km'ye bölünmesiyle hesaplanır:
𝐷𝐸𝐾𝑂𝑆=𝐷/𝐷0(Δ)
Bu basit bölme işleminin sonucu, meydana gelecek depremin büyüklüğünü (Magnitüdünü) doğrudan verir.
3.2. Adana (Aladağ) İstasyonu Eylül 2026 Verileri ve Sismik Analizi
Eylül 2026 döneminde Adana-Aladağ bölgesinde bulunan DOMGİ istasyonundan elde edilen 26 günlük DEKOS-EEI enerji ölçüm değerleri, Zaman/İstasyon matrisi formatında Tablo 1’de sunulmuştur.
Gün | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16–20 | 21 |
EEI | 130 | 130 | 180 | 130 | 120 | 160 | 170 | 130 | 190 | 300 | 300 | 360 | 140 | 190 | 120 | – | 150 |
Tablo 1. Adana (Aladağ) İstasyonu Eylül 2026 Dönemi Günlük DEKOS-EEI Ölçüm Değerleri (İlk 21 Gün)
Tablo 1 incelendiğinde, 10 ve 11 Eylül 2026 tarihlerinde DEKOS-EEI değerinin ardışık iki gün boyunca 300 birim seviyesinde sabitlendiği, 12 Eylül 2026’da ise 360 birime yükseldiği görülmektedir. Algoritmik kural uyarınca, ardışık iki gün boyunca korunan tepe değeri hesaplamaya esas alınmıştır. Bu doğrultuda Adana-Aladağ istasyon verisi için baz alınan Mevcut Enerji (ME) değeri 300 olarak belirlenmiştir. ME, KE ve İE birim değeri DEKOS-EEI dir.
Matematiksel Hesaplama Adımları:
1. Daire içinde sensöre gelen Mevcut Enerji: ME = 300
2. Daire içinde sensöre gelmeyen Kaçan Enerji: KE = ME x 0.73 = 300 x 0.73 = 219
3. Daire içinde sensöre gelen ve kaçan Toplam Enerji: TE = ME + KE = 300 + 219 = 519
4. Daire içinde yerkabuğunu aşıp yer yüzeyine çıkan saf net Enerji: D=TE - İE = 519 - 90 = 429
5. İstasyon kapsama alanı yarıçapına göre deprem büyüklüğü hesabı: DEKOS = D / D0
429 / 50 = 8.58 ≈ 8.5
6. Modelin standart sapma payı olan ±0.3 eklendiğinde, teorik olarak hesaplanan maksimum büyüklük 8.8, minimum büyüklük ise 8.2 (Mw) olarak saptanmıştır.
Senaryo A: Hesaplanan yüksek teorik değerlerin aksine, bölgedeki yerel kabuk ve kayaç yapısının yüksek gerilmeleri absorbe etme veya enerjiyi sönümlendirme kapasitesi ve 1000 yıllık sismik aktivasyonun dikkate alınmasıyla 6.5 – 7.5 büyüklük arasında bir depremin 50 -100 gün içinde olabileceğini öngörülmektedir.
Senaryo B: Bölgede 2023-2026 yılları arasında meydana gelen deprem dağılımları (Bkz. Tablo 2) incelendiğinde, biriken enerjinin bölgedeki yoğun mikro ve orta ölçekli sismik aktiviteyle (örneğin 21-09-2026 tarihindeki Mw: 5.0 Saimbeyli depremi ve geçmiş Kozan/Göksun depremleri) gradyanlı olarak salındığı, bu nedenle sistemin ek bir yıkıcı ana şok anomalisi üretmeyeceği doğrulanmıştır.
3.3. Astronomik ve Astrolojik Olaylar ile Depremler Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi
Çalışma kapsamında, sismik aktivitelerin litosferik ve atmosferik bağlamının yanı sıra, kamuoyunda sıklıkla tartışılan gök olayları ile ilişkisi de ampirik veriler üzerinden test edilmiştir. Türkiye'de Ağustos 2026 döneminde 4.0 ve üzeri büyüklükte toplam 7 adet sismik aktivite kaydedilmiştir. Bu zaman diliminde, 12 Ağustos 2026 tarihinde tam Güneş tutulması, 28 Ağustos 2026 tarihinde Ay tutulması gerçekleşmiş, 6 gezegen aynı hizaya gelmiş ve yoğun meteor yağmurları gözlemlenmiştir. Ancak tüm bu olağan dışı astronomik ve astrolojik konfigürasyonlara rağmen, Ağustos ayı boyunca bölgede kaydedilen en büyük deprem 4.6 büyüklüğünde kalmıştır.
Buna karşılık, astronomik hareketliliğin minimuma indiği 1 Eylül ile 21 Eylül 2026 tarihleri arasında, 4.0 ve üzeri büyüklükte tek bir deprem meydana gelmiş; bu olay AFAD verilerine göre Mw: 5.0, Kandilli Rasathanesi verilerine göre ise 4.8 büyüklüğünde ölçülmüştür (Tablo 2).
Tarih/Saat | Enlem | Boylam | Derinlik | Tip | Büyüklük | Yer |
21-09-2026 01:02:01 | 37.8307 | 36.206 | 7 km | MW | 5.0 | Saimbeyli (Adana) |
Elde edilen bu ampirik bulgular, sismik moment açığa çıkışının makro astronomik veya astrolojik süreçlerle doğrudan bir nedensellik ilişkisi içerisinde olmadığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Benzer şekilde, genel meteorolojik olayların da depremleri tetikleyici bir etkisi bulunmamaktadır. Modelin temel tezi uyarınca mekanizma tersine işlemektedir: Yer altında biriken sismik gerilmenin yeryüzüne sızması (DEKOS etkisi), lokal ve bölgesel iklim elemanlarını (sıcaklık, nem, iyonizasyon) modüle ederek meteorolojik anomalileri meydana getiren birincil faktörler arasında yer almaktadır.
Bu duruma en somut örnek olarak, 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'nin 11 ilini etkileyen büyük depremler öncesindeki atmosferik veriler gösterilebilir. Kış mevsimi olmasına rağmen, Aralık 2022 ve Ocak 2023 dönemlerinde sismik gerilme bölgesinde kar yağışı gerçekleşmemiş; ancak ana şokların meydana gelerek enerjinin salınmasının hemen ardından bölgede yoğun kar yağışı başlamıştır. Bu durum, litosferik enerji salınımlarının alt troposfer termodinamik dengesini doğrudan değiştirdiğini göstermektedir. Dolayısıyla, küresel ve bölgesel hava tahmin modellerinde yer-atmosfer bağlaşımı ve DEKOS etkileri dikkate alınmaksızın sunulan meteorolojik projeksiyonlar eksik kalmaktadır.
4. KİTLE İLETİŞİM ENTEGRASYONU VE AKADEMİK YAYGINLAŞTIRMA
DEKOS modelinin sürdürülebilirliği ve elde edilen ampirik verilerin doğrulanması adına iki temel akademik mekanizma yürütülmektedir:
1. Düzenli Veri Analiz Raporlamaları: Haftalık ve aylık periyotlarla bilimsel izleme kurulları ve dijital platformlar üzerinden istasyon bazlı enerji ölçüm analizleri bilim dünyasıyla paylaşılmaktadır. Bu izleme faaliyetlerinin en uzun soluklu çıktısı, Marmara Denizi ve çevresine yönelik oluşturulan sismik arka plan veri tabanıdır. 3 Mayıs 2021 tarihinde kurulan istasyon altyapısının başlangıcından itibaren, Eylül 2026 tarihi itibarıyla uzun süredir Marmara Denizi ve yakın çevresinde Mw >= 7.0 büyüklüğünde bir depreme ait makro ölçekli sismik-atmosferik anomalik bir işaret verisinin oluşmadığı model parametrelerince izlenmekte ve arşivlenmektedir (Sütçü, 2026).
2. Açık Kaynaklı Uzaktan Eğitim Altyapısı: Disiplinler arası sismik tahmin bilincini akademik çevrelerde yaygınlaştırmayı amaçlayan bu süreç, açık kaynaklı dijital kütüphane altyapısı (kadirsutcu.com) üzerinden teorik ve uygulamalı yer-atmosfer bağlaşımı veri analizi dersleriyle yürütülmektedir (Sütçü, 2024).
5. SONUÇ
Bu çalışmada sunulan DEKOS-EEI modeli, deterministik ve istatistiksel deprem tahmini alanında yer-atmosfer bağlaşımı (LAIC) teorisini pratik sensör altyapısına (DOMGİ) döken disiplinler arası entegre bir yaklaşımdır. Literatürde Prof. Dr. Nuriye Pınar'ın 1940'lı yıllarda temellerini attığı tektonik deformasyonların alt atmosferik ve termal etkileri, günümüz modern algılayıcı teknolojileri ve uzaktan algılama (uydu morfolojisi) analizleriyle ampirik bir modele dönüştürülmüştür. Günümüzde Türkiye'de 30 ilde ve dünyada 8 stratejik bölgede kesintisiz veri toplayan bu gözlem ağı; çoklu gaz duyargalarının entegrasyonu, iyonizasyon takipleri ve açık kaynaklı veri tabanlarının senkronize kullanımı ile sismolojide erken tahmin odaklı, bütüncül bir metodolojik alternatif sunmaktadır.
KAYNAKÇA
Akıncı Kesim, G. (2011). Doğa Verileri İle Deprem Etkileşiminin Değerlendirilmesi Üzerine Türkiye'den Örnekler. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 7(1), 68-80.
Anonim. (2008). Meteoroloji Uyduları ve Gelişim Süreçleri Raporu.
Demirtaş, R. & Erkmen, C. (2000). Sismotektonik ve Sismik Tehlike Analizi. Ankara.
Eroğlu, M. (2023). Tarihsel Süreçte Meteorolojik Gözlemler ve İklimsel Dönüşümler.
Fouche, M. & Pınar, N. (1940). Depremler ve Meteorolojik Olaylar Arasındaki İlişkiler Üzerine İlk Tetkikler. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Mecmuası.
Fouche, M. & Pınar, N. (1942). Kuvvetli Siklon Merkezleri, Şiddetli Rüzgârlar ve Sismik Aktivite Bağlantısı. Yerbilimleri Dergisi.
İhlas Haber Ajansı. (2017). Meteoroloji istasyonu kurulumu ve donanım fonu altyapı çalışmaları raporu. Erişim adresi: iha.com.tr.
İhlas Haber Ajansı. (2026). Erzincan Kemah Depremi Öncesi Sivas Kangal Köpek Çiftliğindeki Hayvan Davranışları ve Sismik Reaksiyon Analizleri Raporu.
Pınar, N. (1942). Marmara Bölgesi'ndeki Tektonik Bozulmaların Alçak Basınç ve Ani Rüzgâr Değişimlerine Etkisi. Kurum Raporları.
Pınar, N. (1943). İzmit Depremi Örneğinde Sismik Kaynaklı Ani Sıcaklık Artışları ve Atmosferik Anomali Analizleri. Türk Jeoloji Kurumu Bülteni.
Sütçü, K. (2013a). Deprem Tahmininde Farklı Bir Yaklaşım. Uluslararası Hakemli Çalışmalar Dergisi.
Sütçü, K. (2013b). Sütçü Bulutları ile Deprem Tahmini. GEOMED 2013 3. Uluslararası Coğrafya Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Dokuz Eylül Üniversitesi, Antalya.
Sütçü, K. (2014). Depremi Bilen Sütçü Bulutları ve Karıncalar. Teknik Araştırma Raporu ve E-Kitap.
Sütçü, K. (2023). DK ve DEKOS ile Deprem Kestirimi. İstanbul: Alaska Yayınları. ISBN: 9786057058195.
Sütçü, K. (2024). Deprem Gözlem Yöntemleri ve Tahmin Modelleri Eğitim Müfredatı. Erişim adresi: kadirsutcu.com.
Sütçü, K. (2026). World Türk TV Haftalık Deprem Erken Analiz ve Enerji Ölçüm Raporları Arşivi. Erişim adresi: kadirsutcu.com.
Sütçü, K. & Kesim, G. A. (2013). Deprem Tahmininde Farklı Bir Yaklaşım ve Doğal Göstergeler Örneği. Akademik Yerbilimleri Çalışmaları.
Türk Patent Enstitüsü. (2012). Marka Tescil Belgesi: Sütçü Bulutları. Marka No: 2012 40496 - Hizmet Sınıfı: 42. Başvuru Tarihi: 02/05/2012.
2026-10-23 11:44:28 - Kadir SÜTÇÜ